Contact gegevens

Stichting Oud Ridderkerk

Kerksingel 26

2981 EH  Ridderkerk

Telefoon: 0180 - 430615

Email algemeen: info@oudridderkerk.nl

 

Openingstijden:

Woensdag 13:30 - 16:30 uur
Donderdag 13:30 - 16:30 uur
Vrijdag 13:30 - 16:30 uur
Zaterdag 13:30 - 16:30 uur

 

Toegang is gratis!

Expositie Agenda.


Donateur worden?


Privacy-verklaring


 

Het Waaltje uit 1902. Het hoge huis links was het oorspronkelijke Waalburg, dat in 1865 gemeentehuis werd.

 

De oudere Ridderkerkers kunnen zich nog wel herinneren dat ongeveer ter plaatse van de huidige Rabo-bank aan de Sint-Jorisstraat een huis gestaan heeft met de naam Waalburg. Dit uit 1868 stammende gebouw was in het laatst in gebruik als dependance van het Gemeentehuis en is tegelijk daarmee in 1981 gesloopt. De naam Waalburg moest oorspronkelijk de herinnering levendig houden aan de grote inbraak die Ridderkerk trof op 2 februari 1373 toen enorme massa's opperwater van Rijn en Waal zich uitstortten over de Hollandse waarden. Zo'n dijkbreuk die ter plaatse een groot gat uitspoelde in de ondergrond, werd een Waal genoemd. Na de herbedijking van het polderdeel Oud-Reijerwaard in 1404 kwam deze waal te liggen binnen de bedijking die er met een boog omheen liep. Na verloop van tijd verscheen daar een behuizing die de naam Waalburg ontving. Zo'n 300 jaar geleden kwam dat huis onder de hamer wegens belastingschuld van de hoogbejaarde inwoonster Aegje Jansz Baes.
Wij lezen dat Bastiaen Aren-se Nuchteren als gaermeester (ontvanger) van de verpondingen over 1688, beslag heeft laten leggen op "een geheel huijs ende erve, staende en gelegen op een Dorpe van Ridderkerk, ten oosten het huijs van den Wouter Dircksz Verduijns wed. ende ten westen het huijs van Cor-
nelis Huijgen de Jongh.... omme daer aen (voor soo verre het zelve sal konnen strecke) te verhalen sood-anige somme van voornoemde als sij, geëxecuteerde aen de gemelde verpondingen verschuldt is met de regten van de executie daar omme gedaen ende nogh te doen." De gedwongen verkoop geschiedde op 10 juni 1689 in het raadhuis van Dordrecht, eerst bij opveiling en daarna bij afslag. Koper werd ten¬slotte "Adriaen Salossen, bedienaer des goddelijcken Woord tot Ridderkerk, als daarvoor geboden hebbend de somme van twee hondert carolus guldens". Op 25 september 1689 neemt Adriaen Reijnen, notaris te Rijsoort, ten verzoeke van ds. Adrianus Celosse een uitvoerige verklaring op van de hoog bejaarde Aegje Jansz Baes dat de Waal aan de Lagendijk altijd "bij haar mitsgaders haar vader Jan Cornelis Baes ende bij haar grootvader Comelis Ariensz Baes respective in vollen eigendom is gepossideert ende beseten geweest zonder eeni-ge 't minste belet ofte bekroon van yemand ende bij haar voorouders is beheert, bevist ende geregeerd meer dan honderd jaren. Haar grootvader Cornelis Ariensz Baes voornoemt, in hoogen ouderdom overleden, op den-welken het was getranspor-teert door den Heere van Rid¬derkerk in die tijd, ende dat in vergoedinge van haar grootvaders schapen door de honden van den voorsz. Hee¬re verscheurd, waarvan aan haar grootvader een behoorlijke bezegelde brief was ver¬leend, enz. enz." In het kort samengevat wil dit zeggen dat de ambachtsheer Johan van Merode omstreeks
1590 Waalburg heeft ge¬schonken aan Cornelis Ariensz Baes als schadever- ' goeding voor door zijn hon-. den aangerichte schade. Cor¬nelis Ariensz Baes was vele jaren de ontvanger van kerkelijke zaken. De bezegelde brief die hij van de ambachts¬heer had ontvangen, "bij versterf ten huijse van haar oom zaliger Arien Ariensz Baes zijnde gerakt, is aldaar door onagtzaamheid verloren" enz.
Dominee Adrianus Celosse is in 1715 overleden maar zijn gezin blijft op Waalburg wonen en in 1718 kopen zijn kinderen en erfgenamen er nog een paar stukken aveling of griend bij, in de boezem van Oud-Reijerwaard gelegen, grenzend aan Waalburg. Over de verder lotgevallen van Waalburg is wel meer bekend. Zo werd bij de grote dorpsbrand van april 1731 ook dit huis, bewoond door Abraham Pompe, heer van Meer-dervoort, getroffen. Het is weer opgebouwd en de zetel geworden van vele notarissen en een kantonrechter. In 1865 tenslotte zorgde burgemeester Kruijff er voor dat deze patriciërs woning van de erven R.H. van der Wayfort (burgemeester-notaris) werd aangekocht en ingericht tot het eerste eigen gemeente¬huis van Ridderkerk. Dat heeft als zodanig nog dienst gedaan tot 1909 en moest toen worden gesloopt.
Jan van der Es, historicus (1910-1993)
03-08-2017